«چاوش» نام موسسه ای است که همزمان با سرنگونی حکومت پهلوی در ایران، شکل گرفت. داستان این موسسه فرهنگی هم به این قرار بود که یک سری از هنرمندانی که به خاطر مخالفت با جو ضد موسیقی سنتی حاکم بر رادیو، از سالهای 1353 و 1354 شروع به خارج شدن از این رسانه کرده بودند در سال 1357 گروهی را تشکیل دادند به نام چاوش. (در توضیح بد نیست عنوان شود که دوران طلایی موسیقی ایرانی در رادیو مربوط به سالهای 30 تا 50می شد که به برکت برنامه گلها و با حضور چهره های نامی موسیقی ایران، آثاری رقم زده شد که بی اغراق می توان بی نظیرشان نامید. اما از سال 50 و با درگذشت «داوود پیرنیا» تهیه کننده والامقام و بسیار خلاق گلهای جاویدان، موسیقی ایرانی در این رسانه رو به افول نهاد).
چاوش تلاشی بود برای گردآوردن موسیقیدانان نامی مملکت. منتها، آن روزها ملتهب، کاملا تأثیر خود را بر ترانه های آنزمان نشان داد و به خوبی می بینیم که ترانه های چاوش، ملهم از جو روزهای انقلاب و دارای تم حماسی و ملی می باشد. البته در اوائل دهه 60 که راهبردهای ضدهنری دولتمردان جدید رو شد چاوش هم از هم پاشید(شهرام ناظری از کنسرتی در سال 62 در دانشگاه علم و صنعت یاد می کند که عده ای با ریختن روی صحنه و شکستن سازها، وی و نوازندگانش را کتک مفصلی زده بودند. حال شهرام ناظری چه می خوانده؟ اندک اندک جمع مستان می رسند). به هر صورت چاوش، به عنوان نقطه عطفی در موسیقی ایرانی مطرح است؛ چه هر آنچه در سالهای اخیر از آن به عنوان موسیقی ملی و میهنی یاد می شود از آثار چاوش است و موسیقی سنتی ما بعد از آن دوره، دیگر کار حکومتی انجام نداد(این خود نکته بسیار مهمی است که جای بحث فراوان دارد).
آنچه در زیر می آید متن ترانه سپیده است که از آثار برجسته گروه چاوش می باشد:
سپیده:
آهنگساز: محمد رضا لطفی
شاعر: هوشنگ ابتهاج(هـ.ا. سایه)
دستگاه: ماهور
گروه شیدا(چاوش 6) به مدت 4دقیقه و 32ثانیه
اجرای استاد محمد رضا شجریان در کنسرت دانشگاه ملی(شهید بهشتی) آذرماه 1358
ایران ای سرای امید
بر بامت سپیده دمید
بنگر کزین ره پر خون
خورشیدی خجسته رسید
اگر چه دلها پر خون است
شکوه شادی افزون است
سپیده ما گلگلون است وای گلگون است
که دست دشمن در خون است
ای ایران غمت سررساد
جاویدان شکوه تو باد
راه ما راه خلق راه بهروزیست
اتحاد اتحاد رمز پیروزیست
صلح و آزادی جاودانه بر همه جهان خوش باد
یادگار خون عاشقان ای بهار
ای بهار تازه جاودان در این چمن شکفته باد
ترانه فوق را از اينجا بشنويد
بازگشت محمدرضا لطفى به وطن
محمدرضا لطفى، نوازنده تار پس از سال ها دورى از وطن به ايران سفر كرده و اين روزها در زادگاهش گرگان به سر مى برد.
خبر بازگشت خالق آثارى چون ايران اى سراى اميد را ايلنا اعلام كرده است. اين نوازنده ۵۹ ساله كه موسيقى را نزد اساتيدى همچون على اكبر شهنازى و حبيب الله صالحى آموخته است، براى اولين بار در اركستر صبا به سرپرستى حسين دهلوى تار نواخت. او تئورى رديف ميرزا حسينقلى و آثار علينقى وزيرى را نزد على اكبر شهنازى فرا گرفت.
لطفى از سال ۵۲ فعاليت خود را در راديو، دانشگاه و گروه شيدا متمركز كرد كه اين فعاليت در سال ۵۷ با پيروزى انقلاب اسلامى ختم شد و استعفاى او و اعضاى گروه معارف و شيدا را موجب شد. لطفى به همراه دوستانش به جنبش انقلابى پيوستند و به توليد سرودها و تصانيف مهيج ميهنى پرداختند. تأسيس هنرستان چاووش و گروهى با اين عنوان حاصل فعاليت آن روزهاى لطفى تارنواز بود. او به مدت يك سال و نيم سرپرست دانشكده هنرهاى زيبا دانشگاه تهران شد.
ساخت آثارى همچون اى برادر ، سرود آزادى با صداى شهرام ناظرى و ايران اى سراى اميد با صداى شجريان در همان سال ها با همكارى گروه چاووش ساخته شد. لطفى قصد دارد براى برگزارى چند كارگاه آموزشى به تهران بيايد.
گفته مى شود كه برگزارى كنسرت در ماه هاى آتى از برنامه هاى سفر لطفى به تهران خواهد بود. در اوائل آذرماه فيلم حاجى واشنگتن ساخته على حاتمى كه موسيقى متن را لطفى ساخته بود، از تلويزيون پخش شد.