داداشی عزیزم، در صحت و سلامت کامل هستند ولی به علت گرفتاری های متعدد کاری کمتر دسترسی به اینترنت دارند. در نبود ایشان من به عنوان خواهرشان، وظیفه آپ کردن وبلاگشان را بر عهده دارم. مطالبی را هم که از این به بعد مطالعه می فرمایید به قلم خود ایشان است که به جهت استفاده در وبلاگشان در اختیار من گذاشته اند. از لطف دوستان از جانب خودم و ایشان تشکر می کنم.

گاهی نباید تنها در میان عوامل سازنده، به دنبال علت ماندگاری یه ترانه گشت؛ چرا که ترانه هایی وجود دارند که از لحاظ محتوایی و فنی بسیار بالا هستند ولی در یادها نمانده اند. برعکس ترانه هایی وجود دارند که با وجودیکه چندان قوی نیستند ولی سالها در ذهن و خاطر مردم مانده اند. ترانه الهه ناز از دسته دوم است. به چند دلیل بسیار منطقی ترانه الهه ناز، ترانه ای چنان قوی نمی باشد:

1-  اکثر ترانه های بنان با آهنگسازی بزرگمرد آهنگسازی سنتی ایران، روح الله خالقی بوده در حالیکه این ترانه را اکبر محسنی(1374-1291) را ساخته که آهنگساز درجه اولی به شمار نمی آید.

2-  شعر این ترانه از سروده های کریم فکور است. این شعر، عاشقانه ای بسیار ضعیف می باشد که حتی پیامش نیز یک پیام ساده است که از معشوقش می خواهد که ناز را کنار بگذارد و برگردد؛ همین.

3-  در اکثر کارهای بنان، از ریتم سنگین شش هشتم استفاده شده است در حالیکه ریتم این ترانه دو چهارم می باشد که اندکی به تانگو هم می زند.

اما از سوی دیگر شاید دلیل استقبال مردم از این ترانه، نوع متفاوت کار بنان بود که همین نوآوری باعث استقبال مردم شد. زیرا مردم تا آنزمان صدای بنان را در برنامه بسیار سنگین و فاخر «گلهای جاویدان» رادیو ایران شنیده بودند که مبادرت به اجرای برنامه های بسیار فنی و پیچیده در دستگاه های مختلف موسیقی سنتی می نمود. در این ترانه نوآوریهایی نیز شده است که اجرای سبک دوچهارم، از اندوه ذاتی آواز دشتی نیز می کاهد.

اکبر محسنی آهنگساز این اثر در سال 1291 در تهران به دنیا آمد. در دهه های بیست و سی، محسنی یکی از نوازندگان نه چندان مطرح ارکستر موسیقی ملی بود. ذکر نامهایی از نوازندگان آن روزگار ارکستر موسیقی ملی مانند حسین تهرانی، جواد معروفی، یحیی زرین پنجه، ابوالحسن صبا و رضا ورزنده ناگفته پیداست که کسانی مانند اکبر محسنی در زیر سایه این نامهای سنگین قرار داشت. منتها روح الله خالقی خصوصیتی داشت که هماره به زیر دستان خود میدان برای شکوفایی می داد. نخستین کار اکبر محسنی «سه تار و ستاره» نام دارد و از کارهای دیگر او می توان به انتظار (که موجب معرفی خواننده جوانی به نام فرح شد) و ساقیا (که به اوپرا نزدیک است) اشاره کرد ولی بدون شک بزرگترین کار اکبر محسنی الهه ناز می باشد. اکبر محسنی سفارش شعر این آهنگ را به کریم فکور می دهد با این توضیح که این شعر را به دخترش (ناناز) تقدیم می کند. از مهمترین خصوصیات این ترانه، خط سیر متناسب ملودی است (که البته روح الله خالقی نیز در این کار نقش داشته است) به همراه شیوه اجرای بسیار زیبا. به این خصوصیات، صدای گرم بنان را هم بیفزایید. کریم فکور از پرکارترین شعرای ایران می باشد و آثار دیگری مانند غوغای ستارگان (اثر مهندس همایون خرم و با صدای پروین) نیز از سروده های زیبای وی به شمار می رود.

الهه ناز

اجرای غلامحسین بنان (1364-1290) در سال 1338

شاعر: کریم فکور(1375-1304)

آهنگساز: اکبر محسنی (1374-1291)

دستگاه دشتی

اجراهای دیگر: هوشمند عقیلی (متولد اصفهان 1316) خواننده ایرانی مقیم لس آنجلس

باز… اي الهه ناز

با دل من بســـاز

كين غم جانگداز

برود ز برم

گـــر… دل من نياسود

از گناه تو بود

بيا تا ز سر گنهت گذرم

باز… ميكنم دست ياري ، بسويت ، دراز ،

بيا تا غم خود را ، با راز و نياز ـ زخاطر ببرم

گر… نكند تيرخشمت ، دلم را ، هدف ،

بخدا همچون مرغ پرشور و شعف ، بسويت بپرم

آنكه او به غمت دل بندد چون من كيست…

ناز تو، بيش از اين بهر چيست

تو الهه نازي، در بزمم، بنشين

من تورا وفادارم،

بيا كه جز اين، نباشد هنرم

اين همه بي وفايي، ندارد، ثمر

بخدا اگر از من، نگيري، خبر

نيابي اثرم

این ترانه زیبا را از اینجا دانلود کنید.

کمتر فرصت می کنم به دوستان سر بزنم. به شدت گرفتارم. همین آپ کردن را هم کلی تلاش کردم تا رسیدم. مدتی روال به همین صورت است ولی سعی می کنم که هر از چندی آپ کنم. ببخشید مرا. مشکلی نیست جز گرفتاری روزمره زندگی.

امروز من احساس کردم باید به طریق دیگری و به زبان دیگری به خواهرم بگویم که خیلی دوستش دارم. نمی دانم از وابستگی و دلبستگی دوقلوها چیزی می دانید یا نه؟ دقیقاً این همان مسئله ای است که من و خواهرم به آن مبتلا هستیم و همه هم می دانند که ما در حقیقت یک روح در دو قالب هستیم. آهنگ زیر را خیلی دوست دارم و از شاهکارهای روح الله خالقی می دانم. ابتدا قرار بود این آهنگ و این پست را در تولدش استفاده کنم که این نشد و «بخت بیدار» را استفاده کردم. حال آهنگ «نغمه نوروزی» را اختصاصاً برای این گل زیبای زندگیم نوشتم که خودم را هماره زیر سایه پربارش می دانم و حضورش را به منزله چشمه جوشان و پرفیض زندگیم می دانم. دستان گرم و جادوییش را می بوسم و در ایام عید این ترانه را به این نعمت بزرگ زندگیم تقدیم می کنم:

همه عمر بر نیارم سر از اين خمار مستى
كه هنوز من نبودم كه تو در دلم نشستى
تو نه مثل آفتابى كه حضور و غيبت افتد
دگران روند و آيند و تو همچنان كه هستى

نغمه نوروزی

شاعر: محمد حسن رهی معیری(1347-1288)

آهنگساز: روح الله خالقی(1344-1285)

اجرای غلامحسین بنان(1364-1285) در سال 1327

دستگاه: دشتی

گل من بستان، گشته چون رویت

چمن از گل شد، چون ســر کویت

بلبل از مستی هر نفس نغمه ای سر کند

سبزه درگیرد روی صحرا را

لالــــه آرایـد چهره زیـبـا را

قطره باران چهره لاله را تر کند

با مینای می آمـــــــاده کن می را

هان مطرب بزن ساقی بده می را

کز بلبل آید نغــمه نـــوروزی

پر کن قدح با شادی پیروزی

دلدادگان را ای گـــل صــلا ده

جامی زما گیر جامی به ما ده

نوگلی پـــیدا در بــــهاران کن

رو و مویش را بوسه باران کن

هر دم از شادی خنده زن، باده خور پای گل

لاله گر خواهی آتشین رویش

سنبل ار جویی تار گیـسویش

گل اگر باید چهره او نگر جای گل

شد فصل گل و من دور از آن ماهم

ای سرو روان وصلت زجـان خواهم

باز آ که چون گل در کنارم باشی

در نوبــــهـــاران نوبــهـارم باشی

دلدادگان را ای گل صــــــلا ده

جامی زما گیر جامی به ما ده

این آهنگ زیبا را از اینجا دانلود کنید

تقدیم به دوستانم:  «فرا، کیانوش، یاسی، سعید و هستی»  برای قدردانی از اظهار لطفشان در سالروز تولدم و احترام به محبتی که خواهر عزیزم در حق من ابراز داشت:

با تأسف از فقدان هنرمند موسیقی کشورمان، ناصر عبدالهی یکی از آثار وی را برای دانلود برایتان گذاشتم:

هوای حوا  با صدای ناصر عبدالهی

به سکوت سرد زمین

مدتها بود که دنبال یکی از بهترین آثار استاد شجریان می گشتم که چند خصوصیت را به خوبی بیان نماید که بین چند اثر مردد بودم. اولین خصوصیتی که من به دنبالش بودم این بود که اثر فوق، نشانگر آن حس فاخر و با شکوه موسیقی ایرانی باشد و احساس افتخار به شنونده دست بدهد. دوم اینکه؛ از آثاری باشد که مقام عالی و دست نیافتنی شجریان در موسیقی سنتی را بیان نماید. اجرای «به سکوت سرد زمین» با همراهی ارکستر ملی به رهبری استاد فرهاد فخرالدینی در عمارت چهل ستون اصفهان، یکی از این آثار است. «به سکوت سرد زمین» از آثاری است که به خوبی نشانگر صدای فنی و ششدانگ استاد شجریان می باشد و به جرأت می توان گفت که فقط صدای شجریان از پس این موسیقی فنی و سنگین ارکستر ملی بر می آید و عمراً کسانی مانند ناظری یا افتخاری توانایی اجرای چنین اثری با این درجه را داشته باشند. خواهشمندم اگر خواستید تنها یک اثر از موسیقی سنتی را داشته باشید، گوش کنید و از آن لذت ببرید این اجرا را انتخاب کنید و در سکوت و با تمرکز بشنوید. قطعا لذت خواهید برد. البته از رهبری بی نقص فرهاد فخرالدینی نیز نمی توان چشم پوشید.

به سکوت سرد زمان

شاعر : جواد آذر

دستگاه : ماهور

آهنگ : استاد محمدرضا شجریان

اجرای اول: تابستان 1369، در دانشگاه برکلی امریکا (به صورت گروه نوزای). این اجرا را در آلبوم «سروچمان» استاد شجریان می یابید.

اجرای دوم: مهر 1380 به همراهی ارکستر ملی و تنظیم و رهبری استاد فرهاد فخرالدینی(متولد تبریز1316) در عمارت چهل ستون اصفهان

هر دمی چون نی، ازدل نالان، شكوه ها دارم

روی دل هر شب، تا سحرگاهان با خدا دارم

هر نفس آهيست، از دل خونين

لحظه های عمر بی سامان، ميرود سنگين

اشك خون آلوده ام دامان، می كند رنگين

به سکوت سرد زمان

به خزان زرد زمان

نه زمان را درد کسي

نه کسي را درد زمان

بهار مردمي ها دي شد

زمان مهرباني طي شد

آه از اين دم سرديها، خدايا

آه از اين دم سرديها، خدايا

نه اميدي در دل من

که گشايد مشکل من

نه فروغ روي مهي

که فروزد محفل من

نه همزبان دردآگاهي

که ناله اي خرد با آهي

داد از اين بي درديها، خدايا

داد از اين بي درديها، خدايا

نه صفايي ز دمسازي به جام مي

که گرد غم ز دل شويد

که بگويم راز پنهان

که چه دردي دارم بر جان

واي از اين بي همرازي خدايا

واي از اين بي همرازي خدايا

وه که به حسرت عمر گرامي سر شد

همچو شراره از دل آذر بر شد و خاکستر شد

يک نفس زد و هدر شد

يک نفس زد و هدر شد

روزگار من به سر شد

چنگي عشقم راه جنون زد

مردم چشمم جامه به خون زد .یارا

دل نهم ز بی شکيبي

با فسون خود فريبي

چه فسون نافرجامي

به اميد بي انجامي

واي از اين افسون سازي، خدايا

واي از اين افسون سازي، خدايا

ویدئوی بسیار زیبایی از اجرای اصفهان(مهرماه 1380) را از اینجا  دریافت کنید و ببینید.

با تشکر از دوستانم در وبلاگ «تحریر» که این ویدئوی زیبا را در اختیارم گذاشتند.